Świąd skóry, a drapanie

Pacjenci reagują na świąd w różny sposób. Najczęstszą reakcją jest drapanie, pocieranie, uciskanie lub schładzanie swędzącej skóry. Drapanie skóry może doprowadzić do ostrego lub przewlekłego uszkodzenia skóry oraz stanu zapalnego. Drapane są obszary skóry, które pacjent może dosięgnąć ręką, dlatego najczęściej niezmieniony pozostaje środkowy obszar pleców – tzw. objaw motyla. Z obserwacji klinicznych wynika, że pacjenci drapią się używając kilku palców, wówczas na skórze można zauważyć równoległe przeczosy, z których jeden jest bardziej zaznaczony. Uszkodzone w wyniku drapania obszary skóry najpierw delikatnie krwawią, a potem pokrywają się strupem.

Przewlekłe drapanie czy pocieranie swędzącej skóry powoduje trwałe zmiany, takie jak blizny, hiperpigmentacja, odbarwienia oraz lichenifikacja. Rzadko dochodzi do wtórnego zliszajcowienia wraz z wystąpieniem infekcji i zajęciem skóry otaczającej. Zmiany wywołane drapaniem powodują często błędny obraz kliniczny i mogą być nieprawidłowo rozpoznane jako objawy zupełnie innych jednostek chorobowych.

Przyczyny występowania i przebieg świądu

Przyczyny i przebieg świądu mogą być różnorodne. Pacjent może skarżyć się na świąd całego ciała, świąd miejscowy lub świąd o zmiennej lokalizacji. Swędzenie skóry może wystąpić nagle lub nasilać się stopniowo, rzadko może trwać bez przerwy. Niekiedy świąd może być wywołany przez wzrost temperatury otoczenia, pocenie się, czy osuszanie skóry ręcznikiem. Niektóre schorzenia, takie jak np. prurigo simplex subacuta, cechują się świądem występującym tak długo, dopóki nie zostanie zniszczony naskórek. W przypadku pacjentów w atopowym zapaleniem skóry, drapanie wzmaga świąd, z kolei  świąd występujący w nocy może być sygnałem zakażenia świerzbowcem.

Klasyfikacja świądu skóry

Wyróżnia się trzy podgrupy świądu skóry: świąd w chorobach skóry (dermatozach), świąd bez zmian na skórze oraz świąd ze zmianami na skórze, wynikającymi z drapania się. W przypadku świądu przebiegającego bez przewlekłej choroby skóry, znalezienie przyczyny tego objawu niekiedy nastręcza wielu trudności. Istnieje wiele chorób, nie tylko dermatologicznych, którym towarzyszy świąd. Takie sytuacje mają miejsce na przykład w świądzie ciężarnych, spowodowanym cholestazą wątrobową, przy pokrzywce przewlekłej, pokrzywce mechanicznej, mastocytozie czy liszaju płaskim.

Świąd bez zmian skórnych może być również sygnałem zaburzeń układowych, neuropatii, zaburzeń psychicznych czy niewidocznych chorób skóry. Może również powstawać pod wpływem przyjmowanych leków. W diagnostyce świądu bardzo ważną rolę – obok szczegółowego badania przedmiotowego – odgrywa również szczegółowe badanie podmiotowe.

Sprawdź też:

Czym są włókniaki?

Włókniaki (łac. fibroma) to łagodne nowotwory skóry powstające z tkanki łącznej. Zmiany mają…

Czytaj artykuł

Świąd skóry, a drapanie

Pacjenci reagują na świąd w różny sposób. Najczęstszą reakcją jest drapanie, pocieranie, uciskanie…

Czytaj artykuł

Najczęstsze objawy łuszczycy krostkowej

Łuszczyca krostkowa jest chorobą rzadką, a z literatury wynika, że jest to schorzenie…

Czytaj artykuł