Czym są włókniaki?

Włókniaki (łac. fibroma) to łagodne nowotwory skóry powstające z tkanki łącznej. Zmiany mają postać guzów lub guzkowatych tworów. Mogą występować w różnych lokalizacjach ciała, zarówno w postaciach pojedynczych, jak również mnogich. Uważa się, że włókniaki miękkie są zmianami wrodzonymi, natomiast włókniaki twarde powstają jako zmiana odczynowa na skutek ukąszeń stawonogów czy zapalenia mieszków włosowych.

 

Włókniaki miękkie obserwuje się u dzieci poniżej drugiego roku życia (mięśniakowłókniakowatość dziecięca) oraz u starszych kobiet, ale mogą one wystąpić również w innych grupach wiekowych, niezależnie od płci. Włókniaki twarde obserwuje się przeważnie u młodych dorosłych z tendencją do częstszego występowania u kobiet oraz u osób chorujących na toczeń rumieniowaty, nosicieli wirusa HIV, chorych na AIDS czy chorych poddawanych leczeniu immunosupresyjnemu.

 

Włókniaki miękkie a włókniaki twarde – różnice w obrazie klinicznym

 

Jednym z kryteriów odróżniających włókniaki miękkie od włókniaków twardych jest reakcja zmiany na dotyk. Włókniaki miękkie pod wpływem ucisku palcami można wcisnąć pod skórę, natomiast w przypadku włókniaków twardych guzka nie można wcisnąć pod skórę. Można natomiast przesunąć zmianę względem podłoża. Przy ucisku skóry przylegającej włókniak twardy uwypukla się lub kurczy.

 

Ponadto kryterium różnicującym jest wielkość i barwa. Włókniaki miękkie osiągają wielkość od 1 mm do kilku centymetrów, choć tak duże zdarzają się rzadko. Mają postać kulistych lub workowatych guzów lub guzków o barwie skóry lub odcieniu ciemniejszym. Włókniaki twarde to zwykle małe pojedyncze guzki, których wielkość nie przekracza 1 cm, a barwa – zależnie od fazy rozwoju zmiany –  jest czerwona, brunatna, czarna lub żółta. Lokalizacja zmian również dostarcza istotnych informacji o rodzaju włókniaka. W przypadku włókniaków miękkich guzki, bądź guzy, występują na szyi, karku, dekolcie czy pod piersiami. Ponadto włókniaki miękkie obserwuje się na powiekach, pod pachami czy  w pachwinach oraz na nosie i twarzy. Włókniaki twarde przeważnie występują na kończynach.

 

Włókniaki miękkie i twarde – trudności diagnostyczne i najczęstsze pomyłki w rozpoznaniu

 

Włókniak miękki bywa podobny do znamienia skórnego o barwie skóry, ponadto włókniaki miękkie  należy odróżnić od zmian nerwiakowłókniakowatych. Dużo wątpliwości diagnostycznych budzi włókniak twardy, mylony najczęściej ze znamieniem barwnikowym. Zmiany mogą również przypominać guza z komórek tucznych lub ziarniaka histiocytowego. Badanie histopatologiczne dostarcza najwięcej informacji o charakterze zmiany i jest badaniem rozstrzygającym.

 

Włókniaki miękkie i twarde – leczenie

 

Zarówno w przypadku włókniaków miękkich, jak i włókniaków twardych, usunięcie zmiany wykonuje się tylko ze wskazań kosmetycznych. Włókniaki nie mają tendencji do złośliwienia, więc nie są groźne dla życia i zdrowia. Często więc usunięcia zmiany dokonuje się na  życzenie pacjenta ze względów estetycznych. Warto jednak pamiętać, że pozostałością po chirurgicznym usunięciu zmiany jest blizna, mogąca być – zwłaszcza w przypadku usunięcia włókniaka twardego – większa od samej zmiany. Obecnie, obok typowego zabiegu chirurgicznego, w leczeniu włókniaków miękkich stosuje się mniej agresywne metody, takie jak wypalanie zmiany prądem elektrycznym, zamrażanie zmiany ciekłym azotem czy ,,odparowanie” guza za pomocą lasera frakcyjnego CO2.

 

Sprawdź też:

Czym są włókniaki?

Włókniaki (łac. fibroma) to łagodne nowotwory skóry powstające z tkanki łącznej. Zmiany mają…

Czytaj artykuł

Świąd skóry, a drapanie

Pacjenci reagują na świąd w różny sposób. Najczęstszą reakcją jest drapanie, pocieranie, uciskanie…

Czytaj artykuł

Najczęstsze objawy łuszczycy krostkowej

Łuszczyca krostkowa jest chorobą rzadką, a z literatury wynika, że jest to schorzenie…

Czytaj artykuł